Ngoài đôi chân mượt mà, mái tóc óng ả và nụ cười rạng rỡ, màn ra mắt Premier League của Tijjani Reijnders còn mang làn gió mới là lối chơi đập nhả.
Tiền vệ người Hà Lan dường như đặc biệt yêu thích những pha phối hợp một-hai. Được bố trí bên phải trong bộ ba tiền vệ của Manchester City, Reijnders lướt khắp mặt sân để tìm kiếm sự kết nối với các đồng đội mới, thường xuyên phối hợp với tiền vệ cánh phải Oscar Bobb nhằm xuyên phá hàng thủ Wolves trong chiến thắng 4-0.
Định nghĩa và thống kê về một-hai
Việc thiếu đi sự xuyên phá từng là một vấn đề khiến City gặp khó mùa trước, khi các học trò của Pep Guardiola có xu hướng ngại di chuyển lên phía trước quả bóng vì lo ngại bị phản công. Những pha bứt tốc quyết đoán từ tuyến giữa của Reijnders ở trận đấu này cho thấy dấu hiệu sớm rằng City có thể sẽ tấn công với tốc độ lớn hơn ở mùa giải năm nay — và các pha một-hai có thể trở thành chìa khóa mở ra hàng thủ đối phương.
Một ví dụ gọn ghẽ đã được thể hiện rõ ở bàn thắng thứ ba của City, do chính Reijnders kiến tạo. Khi mang bóng vượt qua vạch giữa sân, tiền vệ 27 tuổi chuyền bóng đơn giản cho Bobb ở biên, rồi lập tức cắt vào trong để nhận lại quả trả bóng, qua đó mở ra đường căng ngang thuận lợi để Erling Haaland ghi bàn.
Dựa trên dữ liệu từ Opta cùng một bộ tiêu chí nghiêm ngặt, có thể thấy Reijnders đã khởi xướng bốn pha phối hợp một-hai với Bobb trong trận thắng tại Molineux. Đặt vào bối cảnh, đây là con số nhiều nhất trong một trận đấu Premier League kể từ mùa giải 2018-19.
Chúng ta đều biết một-hai là gì — nhiều người còn gọi đó là “đập nhả” hay “bật tường“. Còn cụ thể, nó được định nghĩa một pha một-hai là cặp chuyền bóng trong đó cầu thủ A nhận lại quả trả bóng từ cầu thủ B trong vòng ba giây sau khi chuyền đi ban đầu.
Tuy nhiên, không phải bất kỳ pha chuyền qua lại đơn giản nào cũng được tính. Ở đây, chỉ những pha phối hợp giúp đội tiến vào khu vực tấn công cao hơn mới được tính. Cụ thể, đường trả bóng của cầu thủ B phải đưa bóng tiến gần khung thành đối phương thêm ít nhất 20% so với điểm xuất phát. Trong khung lý thuyết “chuyền – chạy – nhận lại” như trên, thứ chúng ta tìm kiếm là những tam giác phối hợp thực thụ.
Đội nào dùng một-hai nhiều nhất?
Với tiêu chí trên, đội bóng Premier League nào đã sử dụng một-hai thường xuyên nhất? Dữ liệu cho thấy, Liverpool chính là đội có sự phối hợp mạnh mẽ nhất ở mùa giải mà họ vô địch Ngoại hạng Anh, đạt trung bình 5,1 pha một-hai trên 1.000 đường chuyền — cao nhất giải.
Không bất ngờ khi phần lớn những pha một-hai này diễn ra ở hai biên, và Mohamed Salah chính là người dẫn đầu về tổng số lần tham gia một-hai (tức cả chuyền đi lẫn nhận lại) mùa trước. Có lẽ cũng chẳng ngạc nhiên khi Liverpool hè này tìm cách đưa Milos Kerkez về, bởi mùa trước Bournemouth cũng thuộc nhóm dùng phối hợp biên nhiều nhất (4,3 lần/1.000 đường chuyền). Bộ đôi Antoine Semenyo (24) và Kerkez (23) nằm trong top 10 cầu thủ hoạt động tích cực nhất ở khoản này.
Reijnders rất thích chơi phối hợp bật tường
Ở Bundesliga, không cầu thủ nào tham gia một-hai nhiều hơn Florian Wirtz (30) mùa trước. Điều này càng củng cố luận điểm rằng tân HLV Arne Slot muốn xây dựng nhiều trung tâm sáng tạo, yêu cầu các học trò di chuyển bóng với tốc độ cao trên khắp mặt sân.
Trong khi đó, Manchester City mùa trước chỉ ở mức trung bình (3,0 lần/1.000 đường chuyền). Nhưng có khả năng lớn rằng những hành động rủi ro cao này sẽ được sử dụng thường xuyên hơn trong mùa giải mới. Guardiola nói sau trận mở màn. “Với Tijjani, Oscar, Erling, Omar (Marmoush), chúng tôi có tốc độ — và đó là vũ khí mà chúng tôi muốn dùng mùa này. Khi giành lại bóng, hãy tấn công nhanh hơn so với trước.”
Những cặp ăn ý nhất Premier League
Theo thống kê, City chỉ nhỉnh hơn Arsenal chút ít. Đội bóng của Mikel Arteta mùa trước chỉ đạt 2,9 lần/1.000 đường chuyền đối thủ, thấp hơn rõ rệt so với những mùa trước. Lý do chính là bởi Martin Odegaard và Bukayo Saka dính chấn thương.
Trong vài năm qua, các pha phối hợp cánh phải đã là “thương hiệu” của Arsenal. Đến mức bạn có thể nhắm mắt mà hình dung ra: Saka đối mặt hai hậu vệ, trả ngược cho Odegaard, rồi lập tức bứt tốc ra sau lưng đối thủ để nhận lại bóng.
Một ví dụ điển hình đã xuất hiện trong trận gặp West Ham hồi đầu mùa giải trước. Trong tình huống đó, Saka khởi đầu ở gần đường biên nhưng lại nhận bóng trả trong vòng cấm. Đây là đặc điểm quen thuộc đến mức chỉ có Raheem Sterling là nhận được nhiều pha một-hai trong vòng cấm hơn Saka trong vài năm qua (chủ yếu do đá nhiều phút hơn). Nếu bỏ đi những pha chạy chỗ và trả bóng này, bạn sẽ hiểu tại sao Arsenal dần trở nên cùn khi thiếu vắng Saka và Odegaard.
Ở những khu vực đông đúc, một cú một-hai đơn giản trở thành cách hiệu quả để tìm khoảng trống không người kèm. Nó thường được sử dụng bởi các tiền vệ cánh hoặc hậu vệ biên có khả năng tăng tốc nhanh trong phạm vi 10 mét — như Marcus Rashford, Bernardo Silva, hay Harvey Barnes.
Vì cần có hai người để hoàn thành một pha một-hai, vậy những cặp đôi nào đã thực hiện ăn ý nhất trong những năm gần đây? Kể từ mùa 2018-19, có hai cặp đã vượt trội hơn hẳn: Saka – Odegaard của Arsenal và Salah – Alexander-Arnold của Liverpool.
Wirtz là cầu thủ chuyền bóng một – hai hàng đầu Bundesliga
Không bất ngờ khi cặp Salah – Alexander-Arnold đứng đầu danh sách. Salah đặc biệt ưa chuộng việc trao đổi nhanh với đồng đội ở hành lang phải. Thực tế, không cầu thủ Premier League nào tham gia nhiều pha một-hai hơn Salah kể từ mùa 2018-19. Anh có 191 lần, bỏ xa Robertson (154) và Bruno Fernandes (148).
Giờ đây, khi Salah phải xây dựng mối liên kết mới với Jeremie Frimpong ở cánh phải cùng Hugo Ekitike, Florian Wirtz và Alexander Isak trên hàng công, dễ hiểu vì sao đôi lúc anh trông có phần lạc lõng. Salah vốn sống nhờ vào những “điệu nhảy” phối hợp này, và khi không còn Alexander-Arnold thường xuyên bên cạnh, anh cần tìm cho mình một bạn nhảy mới.
So sánh với châu Âu
Nếu nhìn ra châu Âu, sự phổ biến của những pha một-hai có sự khác biệt rõ ràng giữa các giải lớn. Dữ liệu cho thấy kể từ mùa 2020-21 (mùa giải chịu ảnh hưởng nặng nề của COVID-19, khi khán giả gần như không được vào sân), Premier League và Bundesliga chứng kiến mức tăng rõ rệt ở các pha một-hai.
Khoảng cách không quá lớn, nhưng đáng chú ý khi so sánh với Serie A và La Liga. Bóng đá Anh và Đức ngày càng tiệm cận nhau về phong cách, với xu hướng khai thác nhiều hơn các pha chuyển trạng thái so với Tây Ban Nha và Ý. Nhiều đội Premier League hiện triển khai pressing người-đối-người khi không có bóng, nên có thể chúng ta sẽ tiếp tục chứng kiến sự gia tăng các pha một-hai khi tiền đạo cố gắng thoát khỏi người kèm trực tiếp.
Thêm vào đó, xu hướng chuyển nhượng mùa hè vừa qua cho thấy các CLB đang tìm kiếm nhiều cầu thủ có khả năng giữ bóng, rê bóng năng động. Trong bối cảnh đó, các pha một-hai trở thành công cụ lý tưởng để xuyên phá phòng ngự đối phương.
Có thể nói, các pha một-hai không chỉ là pha bóng đẹp mắt về mặt thẩm mỹ, mà còn cực kỳ hiệu quả. Và như màn ra mắt của Reijnders cho thấy, đây có thể chính là thứ vũ khí mở khóa hàng thủ, đưa Premier League bước vào mùa giải với tốc độ và sự bùng nổ cao hơn.
Nguồn: Bongdalu