Có lẽ đã đến lúc Wolverhampton nên dán một tấm biển cảnh báo thật lớn ngay trước cửa phòng thay đồ tại Molineux: “Cấm sử dụng hàng thủ 4 người”.
Trận thua 1-3 mới đây trước Chelsea không chỉ là một thất bại về mặt điểm số, mà còn là lời khẳng định đanh thép cho một chân lý đã tồn tại suốt kỷ nguyên Premier League của “Bầy sói“: đội bóng này không sinh ra để chơi với sơ đồ 4 hậu vệ. Huấn luyện viên Rob Edwards, trong nỗ lực tuyệt vọng nhằm thổi luồng sinh khí tấn công vào một tập thể đang khô hạn bàn thắng, đã đi vào “vết xe đổ” của những người tiền nhiệm.
Quyết định chuyển sang sơ đồ 4 hậu vệ lần đầu tiên dưới triều đại của ông, dù có logic riêng, nhưng rốt cuộc lại trở thành một canh bạc thất bại, phơi bày những điểm yếu chí tử của hệ thống phòng ngự và khiến người ta phải đặt câu hỏi: Tại sao các đời huấn luyện viên tại Wolves lại cứ mãi ám ảnh với một công thức đã được chứng minh là sai lầm?
Cái giá phải trả cho “canh bạc” chiến thuật
Không thể phủ nhận ý đồ tốt đẹp của Rob Edwards khi quyết định thay đổi hệ thống chiến thuật. Wolves đang trải qua giai đoạn khan hiếm bàn thắng trầm trọng, và việc chuyển sang hàng thủ 4 người về lý thuyết sẽ cho phép đội bóng bổ sung thêm một nhân sự cho mặt trận tấn công, pressing tầm cao và chơi bóng chủ động hơn. Edwards muốn “dũng cảm“, muốn “tích cực“, nhưng thực tế trên sân lại tàn nhẫn hơn nhiều so với những toan tính trên sa bàn. Thay vì tạo ra sức ép lên Chelsea, Wolves lại tự bắn vào chân mình bằng sự lỏng lẻo nơi hậu phương.
Việc “loại bỏ một hậu vệ để thêm một cầu thủ tấn công” nghe có vẻ đơn giản, nhưng nó đã phá vỡ sự cân bằng mong manh mà Wolves đang có. Chấn thương của Hwang Hee-chan cuối hiệp một buộc Edwards phải đưa ra điều chỉnh, nhưng thay vì tiếp tục kiên định, ông đã chọn giải pháp an toàn là đưa trung vệ Ladislav Krejci vào sân và quay trở lại sơ đồ 5 hậu vệ. Hành động này được chính Edwards thừa nhận là để “cầm máu“, một lời thú nhận gián tiếp rằng thử nghiệm của ông đã thất bại.
Màn trình diễn thảm họa trong hiệp một không hoàn toàn do lỗi hệ thống, khi hai quả phạt đền ngớ ngẩn mà Matt Doherty và Yerson Mosquera biếu không cho đối thủ xuất phát từ những sai lầm cá nhân sơ đẳng. Tuy nhiên, chính sơ đồ 4 hậu vệ đã đặt những cầu thủ này vào những vị trí mà điểm yếu của họ bị phơi bày rõ nhất. Doherty, ở tuổi 34, không còn đủ thể lực và tốc độ để đảm nhiệm vai trò hậu vệ biên thuần túy trong sơ đồ 4 người trước những mũi khoan phá đầy tốc độ của Chelsea.
Anh chỉ thực sự an toàn khi được chơi như một trung vệ lệch phải trong sơ đồ 3 trung vệ, nơi có sự bọc lót của đồng đội. Tương tự, Mosquera với lối chơi “phiêu lưu” và ưa thích dâng cao cần một hệ thống 3 trung vệ để sửa sai cho những pha xử lý mạo hiểm của mình. Sự kỷ luật vị trí cần thiết của một trung vệ trong hàng thủ 4 người chưa bao giờ là điểm mạnh của cầu thủ người Colombia này.
Hàng thủ Wolves đã chơi thiếu chắc chắn
Bóng ma quá khứ và bài học cho tương lai
Sự thất bại của Rob Edwards không phải là cá biệt, mà nó nối dài một danh sách những huấn luyện viên đã từng “ngã ngựa” vì cố gắng áp đặt sơ đồ 4 hậu vệ tại Molineux. Từ Nuno Espirito Santo, Bruno Lage, Julen Lopetegui cho đến Gary O’Neil và Vitor Pereira, tất cả đều từng bị mê hoặc bởi ý tưởng này và đều nhận về những kết quả cay đắng.
Nuno từng thử và phải quay xe gấp để bảo vệ Conor Coady. Lage bắt đầu triều đại với sơ đồ 4 hậu vệ nhưng phải từ bỏ sớm khi đội nhà thủng lưới quá nhiều. O’Neil hai lần định hình sơ đồ 4-3-3 đầu mùa giải và cả hai lần đều phải xé bỏ kế hoạch. Thậm chí, Pereira trong những ngày cuối cùng tại vị cũng dùng sơ đồ này như một giải pháp tuyệt vọng và chỉ nhận lại sự hỗn loạn.
Thực tế đã chứng minh, nhân sự hiện tại của Wolves – đặc biệt là các hậu vệ biên và trung vệ – thoải mái và hiệu quả hơn nhiều khi vận hành trong sơ đồ 3 hoặc 5 hậu vệ. Hugo Bueno nguy hiểm hơn khi là wing-back, các trung vệ tự tin hơn khi có người bọc lót. Hơn 200 trận đấu tại Premier League với sơ đồ 3/5 hậu vệ so với chưa đầy 70 trận với sơ đồ 4 hậu vệ là con số biết nói.
Sơ đồ 5 hậu vệ đã ăn sâu vào ADN của đội bóng này kể từ ngày Nuno đưa họ thăng hạng năm 2018, và mọi nỗ lực đi ngược lại “tự nhiên” đều phải trả giá. Sự khởi sắc trong hiệp hai khi Wolves quay lại hình hài quen thuộc là minh chứng rõ nhất cho thấy Edwards cần phải làm gì trong 13 trận đấu còn lại của mùa giải. Mùa hè tới, nếu còn tại vị, ông sẽ có cơ hội đập đi xây lại đội hình theo ý mình, lúc đó hãy nghĩ đến những thử nghiệm mới mẻ.
Còn hiện tại, bài học xương máu từ những người tiền nhiệm và từ chính thất bại trước Chelsea đã quá rõ ràng: Tại Wolves, trong kỷ nguyên này, hàng thủ 4 người là một điều cấm kỵ. Hãy quên nó đi, vứt nó vào sọt rác và đừng bao giờ nhắc lại nữa, vì sự an nguy của chính chiếc ghế huấn luyện viên.
Nguồn: Bongdalu